Nazwa systematyczna: Sphingo andro
Waga: ok. 270 kg
Poywienie: kamienie szlachetne, kadzido, kwiaty lotosu; niektre zjadaj take ludzi, cho nie czerpi zbyt wiele siy yciowej z biaka i tuszczy

Sowo "sfinks" wywodzi si z greki i oznacza "dusi". Byo uywane na okrelenie posgw o ciele lwa i gowie czowieka, ktre Herodot nazywa androsfinksami. Grecki sfinks by potomkiem Tyfona i Echidny. Przedstawiano go najczciej jako skrzydlatego lwa o twarzy kobiety. Siedzia na skale w pobliu Teb i zadawa synne pytanie kademu, kto przechodzi w pobliu: "Co to za zwierz, ktre rano chodzi na czterech nogach, w poudnie na dwch, a wieczorem na trzech?". Poera tych, ktrzy nie znali odpowiedzi. Dopiero Edyp poda prawidow odpowied ("czowiek"). Wtedy przygnbiony potwr rzuci si w przepa.

Jednake historia sfinksa jest najprawdopodobniej starsza ni mitologia grecka. W mitologii asyryjskiej wystpuj sfinksy strzegce wrt wity. Podobne do sfinksw istoty pojawiaj si take jako motywy w sztuce fenickiej i perskiej.

Egipcjanie nazywali sfinksy "Hu". Sfinks o gowie czowieka nazywany by androsfinksem, istniay te sfinksy o gowie barana, nazwane przez Herodota kriosfinksami, i sfinksy o gowie sokoa, hierakosfinksy.
